Μαρμάρινη κεφαλή κόρης από την Ακρόπολη Αθηνών (περ. 490 π.Χ.). Μουσείο Ακροπόλεως, Νο. 684. Αρχαιολογική Εφημερίς 1883, πίν. 6.
Ξύπνησα με το μαρμάρινο τούτο κεφάλι στα χέρια που μου εξαντλεί τους αγκώνες και δεν ξέρω που να τ’ ακουμπήσω
Γιώργος Σεφέρης, Μυθιστόρημα Γ΄ (1940)
Λεπτομέρεια από το «Δαχτυλίδι του Νέστορος» (περ. 16ος αι. π.Χ.). Ashmolean Museum. A. Evans, The Palace of Minos III (1930), πίν. XXa.
Στη νυχτιά μας μια πυγολαμπίδα, των αρχαίων η μνήμη, ψευτοφέγγει
Κωστής Παλαμάς, Μολώχ (1904)
Άγαλμα νεαρού, έργο του Στεφάνου (περ. 50 π.Χ.). Ρώμη, Villa Albani. Annali dell’Instituto di Corrispondenza Archeologica 37 (1865), πίν. D.
Τ’ αγάλματα είναι για να τα κοιτάς και να καταλαβαίνεις μια χαρά
μέσα σου

Ελένη Σαράντη, Ο κήπος με τ’ αγάλματα (1980)
Σκηνή αμαζονομαχίας (4ος αι. π.Χ.). Kunsthistorisches Museum Wien. A. de Laborde, Collection des vases grecs de Mr. le Comte de Lamberg (1813), πίν. XX.
Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου
Οδυσσέας Ελύτης, Το Άξιον Εστί (1959)
Ψηφιδωτό στην Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη (10ος αι. μ.Χ.). W. Salzenberg, Alt-christliche Baudenkmale von Constantinopel (1854), πίν. XXVII.
Πιάνω τ’ αρχαίο χέρι σου, Ελλάδα μου, φιλάω τον πικρό σφυγμό σου και αφουγκράζομαι
Θανάσης Βενέτης, Σε σύννεφα της τρέλλας (1984)

Το Σπίτι του Αρχαιολόγου ξεκινά τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά με ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά ηλικίας 5-7 ετών. Μέσα από μια παιγνιώδη αφήγηση, τα παιδιά κατανοούν τον τρόπο που η γη διαφυλάσσει μέσα της τα ερείπια, και τα μυστικά των περασμένων ανθρώπων που έζησαν και δημιούργησαν σε κάθε εποχή με ένα διαφορετικό κάθε φορά τρόπο. Αντιλαμβάνονται σταδιακά, έτσι, τη λογική της στρωματογραφικής διαδοχής των εποχών, που είναι τόσο συχνή σε πόλεις με συνεχή κατοίκηση χιλιάδων ετών, όπως η Αθήνα. Εξοικειώνονται με τη σημασία του έργου των αρχαιολόγων, που καλούνται μέσω των ανασκαφών να ανοίξουν αυτό το ‘βιβλίο της γης’, να διαβάσουν μέσα από τα ευρήματα, τις λέξεις αυτού του βιβλίου και τελικά να ανασυνθέσουν την ιστορία του τόπου μας.

Στόχος της 9ης και προτελευταίας διάλεξης είναι να εξετάσει τη σχέση ανάμεσα στην αρχαιολογία και μια άλλη επιστήμη που τις τελευταίες δεκαετίες ερευνά το απώτερο παρελθόν των πληθυσμών: την πληθυσμιακή γενετική. Η μελέτη τόσο κλασικών γενετικών δεικτών όσο (και κυρίως) περιοχών του DNA ζώντων και αρχαίων πληθυσμών μέσα από σύγχρονες εργαστηριακές και υπολογιστικές τεχνικές έχει εξελιχθεί σε μια πολλά υποσχόμενη ερευνητική δραστηριότητα. Μια δραστηριότητα που ενίοτε φιλοδοξεί να πει την τελευταία λέξη σε επί μακρόν ανοιχτά και δυσεπίλυτα προβλήματα αρχαιολογικής, γλωσσολογικής και γενικότερα πολιτισμικής φύσεως. Σε ποιο βαθμό επιτυγχάνεται όμως κάτι τέτοιο; Τι μπορούν εν τέλει να μας πουν και τι όχι οι μελέτες της πληθυσμιακής γενετι­κής;

footer

 

Click to listen highlighted text! Powered By GSpeech